پرسش :

در زندگی روزمرّه بسیار دیده‌ایم که فرصت‌های زندگی افراد به سبب این‌که آن‌ها در خانواده‌های مختلف یا در شرایط مختلفی به دنیا آمده یا رشد نموده‌اند، تفاوت دارد؛ مثلاً کسی که در خانواده‌ای‌ فقیر به دنیا آمده است، مجبور است از کودکی در سخت‌ترین شرایط کارکرده و متحمّل رنج‌ها و تحقیرهای فراوانی شود و اصلاً فرصت تحصیل علم یا شرکت در مجامع دینی یا حتّی فرصت تفریح ندارد و در مقابل، فرزندی که در خانواده‌ای ثروتمند یا دانشمند یا هر دو به دنیا می‌آید و در نوجوانی و جوانی علاوه‌ بر این‌که متنعّم از انواع نعم الهی است، فرصت تحصیل علم و مطالعه و تفریح و نظایر آن را به‌راحتی دارد. حال سؤال اینجاست که علّت این تفاوت‌ها چیست و با مسئلۀ عدل الهی چگونه حل می‌شود؟


پاسخ :
اوّلاً: باید توجّه داشت غالب افرادی که از نظر علمی به جایی رسیده‌اند، از افرادی بوده‌اند که در شرایط سختی زندگی می‌کردند.

ناز پرورده تنعّم نبرد راه به جایی

عاشقی شیوۀ رندان بلاکش باشد

ثانیاً: ما باید در این‌گونه چیز‌ها دنبال علل طبیعی باشیم و قطعاً علل آن با کمی فکر پیدا می‌شود و نباید دنبال علل معنوی باشیم. اگر ما العیاذ بالله خدا را قبول نداشتیم، چگونه این‌گونه چیزها را معلول علل طبیعی می‌دانستیم؟ الان که خدا را قبول داریم هم باید چنین باشد.

ثالثاً: راجع به مقدّرات، ما نباید فکر کنیم و امیرالمؤمنین «سلام‌الله‌علیه» در نهج‌ البلاغه می‌فرمایند: «دریای پرتلاطم است، وارد آن نشوید»؛ ولی باید اعتقاد داشته باشیم خداوند حکیم است و آنچه هست بر وفق حکمت. اگر پشه‌ای در این عالم، یک بال زیادتر زند یا یک بال از ماشین خلقت کم کند، عالم به این بزرگی نابود خواهد شد.

منبع: almazaheri.ir